Phật giáo Triết học

Phần đầu dựng lại bối cảnh tư tưởng Ấn Độ, sự xuất hiện của các học phái, cuộc đời Đức Phật, quá trình chuyển pháp luân và sự phân phái của Phật giáo. Phần tiếp theo trình bày triết học nguyên thủy qua các phạm trù ngũ uẩn, tứ đại, thập nhị nhân duyên, nghiệp và thiền-na, đồng thời phân tích quan niệm vô ngã và Niết-bàn. Phần thứ ba đi sâu vào triết học hậu Phật nhập diệt, khảo sát duyên khởi, A-lại-da thức, chân như, pháp giới, thật tướng, nhận thức và lý luận giải thoát.

Phần cuối giới thiệu các tông phái tiêu biểu như Câu-xá, Thành-thật, Luật, Pháp-tướng, Tam-luận, Thiên-thai, Hoa-nghiêm, Chân-ngôn, Thiền và Tịnh-độ, nhấn mạnh cơ sở triết học, thế giới quan, nhân sinh quan và phương pháp giải thoát của từng hệ thống. Sách kết thúc bằng phần quy kết và phụ lục về con đường Phật giáo truyền vào Việt Nam. Toàn bộ tác phẩm cho thấy nỗ lực hệ thống hóa giáo lý Phật giáo bằng thuật ngữ và phương pháp triết học so sánh đương thời.

Nội dung chính

• Phần thứ nhất: Lịch-sử phát-triển của Phật-giáo

  • Nguồn tư-tưởng ở Ấn-độ trước thời Phật-giáo ra đời

  • Tư-tưởng triết-học nhóm lên

  • Çakya Muni ra đời

  • Phật chuyển pháp luân

  • Phật-giáo phân phái

• Phần thứ hai: Triết-học của nguyên-thỉ Phật-giáo

  • Nguyên-thỉ Phật-giáo triết-học

  • Vấn-đề tâm và vật

  • Ngũ-uẩn

  • Tứ-đại

  • Thập-nhị nhân-duyên

  • Nghiệp

  • Thiền-na

• Phần thứ ba: Triết-học của Phật-giáo sau khi Phật nhập diệt

  • I. Vũ-trụ luận

    • Duyên-khởi luận

    • Thật-tướng luận

    • Quan-hệ giữa hiện-tượng và thật-tại

  • II. Nhận-thức luận

  • III. Giải-thoát luận

  • IV. Luân-lý trong Phật-giáo

• Phần thứ tư: Chư tông triết-học

  • Câu-xá tông

  • Thành-thật tông

  • Luật-tông

  • Pháp-tướng tông

  • Tam-luận tông

  • Thiên-thai tông

  • Hoa-nghiêm tông

  • Chân-ngôn tông

  • Thiền-tông

  • Tịnh-độ tông