So sánh kinh Trung A-hàm chữ Hán và kinh Trung Bộ chữ Pàli

Luận án được Hòa thượng Thích Minh Châu đệ trình tại Đại học Bihar, Ấn Độ, năm 1961. Đây là một trong những công trình tiên phong của học giả Việt Nam áp dụng phương pháp văn bản học và so sánh kinh điển để nghiên cứu mối quan hệ giữa hệ thống A-hàm Hán tạng và Nikāya Pāli. Giá trị nổi bật của tác phẩm không chỉ nằm ở việc xác định nguồn gốc bộ phái của Trung A-hàm, mà còn ở hệ thống dữ liệu đối chiếu chi tiết về cấu trúc, nội dung và phương thức trình bày giáo pháp trong hai truyền thống. Bản dịch tiếng Việt của Thích Nữ Trí Hải giúp công trình chuyên khảo quan trọng này trở nên thuận tiện hơn đối với giới nghiên cứu và người học Phật tại Việt Nam. MỤC LỤC Bảng viết tắt Tựa PHẦN MỘT I. Dẫn nhập - Tầm quan trọng của tác phẩm - Điểm qua những tác phẩm trước - Phương pháp được áp dụng - Bố cục của luận án II. Những bằng cứ chứng minh Trung A-hàm thuộc Nhất thiết hữu bộ 1. Danh từ Āgama và Nikāya 2. Tạng Sanskrit 3. Chín bộ (aṅgas) và mười hai bộ (aṅgas) kinh 4. Pháp (dharmas) quá khứ, hiện tại, vị lai 5. Về kinh Trung A-hàm được trích dẫn trong luận của Śamathadeva 6. Giáo lý Trung A-hàm (CMA) giống với giáo lý Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda Abhidharma Śāstras) 7. A-la-hán có thể mất địa vị A-la-hán III. Vài đặc điểm của Nhất thiết hữu bộ và Thượng tọa bộ 1. An cư hằng năm 2. Ni-sư-đàn (nisīdana) hay tọa cụ 3. Uy nghi của Đức Phật và sự hầu cận của Tôn giả A-nan 4. Ăn chay và ăn mặn 5. Những từ ngữ diễn tả sự tán thán 6. Những cách xưng hô 7. Danh từ Thượng tọa bộ (Theravādin) 8. Danh từ Bồ-tát (Bodhisatta) 9. Nghiệp (kamma) hay hành động 10. Vài pháp (dharmas) căn bản 11. Chương trình huấn luyện 12. Thần thông 13. Tương quan với tư tưởng Đại thừa IV. Tương quan giữa Trung A-hàm (CMA) và Trung Bộ (PMN) với những Nikāya và A-hàm khác PHẦN HAI: NHỮNG ĐIỂM GIỐNG VÀ KHÁC NHAU GIỮA BẢN HÁN TẠNG VÀ BẢN PĀLI Chương I. Sự phân loại thành phẩm và kinh A. Bản chữ Hán (C) B. Bản Pāli (P) Chương II. Ni-đà-na A. Nhan đề B. Địa điểm nói kinh Chương III. Vai trò các nhân vật trong kinh – Những cách thuyết pháp 1. Đức Phật thuyết pháp không có lý do rõ rệt 2. Đức Phật thuyết pháp để điều chỉnh một tà kiến nơi những đệ tử hoặc người khác 3. Đức Phật thuyết pháp vắn tắt rồi một trong những đệ tử của Ngài khai diễn 4. Đức Phật thuyết pháp để đối phó các tông phái ngoại đạo 5. Đức Phật thuyết pháp cho đệ tử 6. Đức Phật thuyết pháp cho tu sĩ và những người khác 7. Sự thảo luận giữa các Tỳ-kheo Chương IV. Giáo lý A. Giới B. Định C. Tuệ Chương V. Đức Phật 1. Tường thuật về đời Đức Phật 2. Những đặc tướng của Đức Phật 3. Mười danh hiệu Phật 4. Ba mươi hai đại nhân tướng 5. Uy nghi của Đức Phật Chương VI. Tăng-già hay đoàn thể Tỳ-kheo 1. Giới bản Pātimokkha (Biệt giải thoát) 2. Đời sống hằng ngày của các Tỳ-kheo 3. Bảy cách dàn xếp tranh chấp (Thất diệt tránh pháp) 4. An cư hằng năm 5. Ni-sư-đàn hay tọa cụ Chương VII. Kệ tụng Chương VIII. Các ẩn dụ hay ngụ ngôn 1. Những ẩn dụ gần giống nhau 2. Nội dung giống nhưng hình thức khác 3. Ẩn dụ trong bản P đơn giản hơn 4. Ẩn dụ ở bản C đơn giản hơn 5. Những ẩn dụ không có trong bản P 6. Những ẩn dụ không có trong bản C 7. Ẩn dụ trong bản P đúng hơn 8. Cả hai bản đều có ẩn dụ không giống nhau Chương IX. Phần kết các kinh 1. 36 kinh có phần kết giống nhau 2. 26 kinh có phần kết hơi khác 3. 13 kinh không có phần kết giống nhau 4. 23 kinh bản P thiếu phần kết PHẦN BA 15 MẪU NGHIÊN CỨU TỶ GIẢO GIỮA CÁC KINH P VÀ C TƯƠNG ĐƯƠNG NC1 NC2 NC5 NC6 NC15 NC17 NC22 NC26 NC30 NC31 NC39 NC40 NC54 NC60 NC61 PHẦN BỐN: PHỤ LỤC Phụ lục 1: Tiểu sử Sanghadeva Phụ lục 2 Phụ lục 3 Phụ lục 4 Phụ lục 5 Phụ lục 6 Phụ lục 7 Phụ lục 8