Dẫn luận về Đạo đức Phật giáo (Buddhist Ethics: A Very Short Introduction)

Phần nền tảng trình bày đạo đức Phật giáo trong quan hệ với Dharma, nghiệp (karma), phúc (puñña), giới (sīla), Luật (Vinaya), bố thí (dāna), bất hại (ahiṃsā) và từ bi (karuṇā). Keown nhấn mạnh rằng đạo đức Phật giáo không chỉ là việc tuân thủ một hệ thống điều cấm, mà còn liên quan đến sự hình thành phẩm chất đạo đức, động cơ của hành động và quá trình chuyển hóa con người. Bát chính đạo được đặt trong ba phương diện Giới – Định – Tuệ, qua đó đạo đức trở thành một cấu phần hữu cơ của con đường giải thoát. 

Tác giả khảo sát mối quan hệ giữa đạo đức Phật giáo và các lý thuyết đạo đức phương Tây như nghĩa vụ luận, vị lợi luận và đạo đức học đức hạnh. Keown cho rằng việc đối chiếu này có giá trị phương pháp luận nhưng không nên áp đặt những phạm trù phương Tây lên Phật giáo một cách máy móc. Ông dành sự chú ý đặc biệt cho đạo đức học đức hạnh vì mô hình này có nhiều điểm tương đồng với cách Phật giáo nhấn mạnh sự tu dưỡng nhân cách và quá trình chuyển hóa con người hướng tới giác ngộ. 

Một nội dung đáng chú ý là sự phát triển của Phật giáo nhập thế (Engaged Buddhism). Tác giả khảo sát cách Phật giáo hiện đại tham gia vào các vấn đề nhân quyền, chính trị, kinh tế, sinh thái và công bằng xã hội, đồng thời đề cập đến vai trò của Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong việc định hình khái niệm Phật giáo nhập thế. Qua đó, đạo đức Phật giáo được mở rộng từ phạm vi tu dưỡng cá nhân sang trách nhiệm đối với xã hội và môi trường. 

Nửa sau cuốn sách áp dụng những nền tảng lý luận trên vào hàng loạt vấn đề đạo đức sinh học và xã hội hiện đại: loài vật và môi trường, tính dục, chiến tranh và khủng bố, phá thai, tự tử và trợ tử, nhân bản vô tính. Cách tiếp cận của Keown vừa sử dụng kinh điển và truyền thống Phật giáo vừa đặt chúng trong đối thoại với những tranh luận đạo đức học hiện đại. Tác phẩm vì thế không chỉ là một cuốn nhập môn về giới luật hay luân lý Phật giáo, mà còn là một nghiên cứu về khả năng hình thành một đạo đức học Phật giáo đương đại.

Nội dung chính:

Chương 1. Luân lý Phật giáo
Chương 2. Đạo đức – Đông và Tây
Chương 3. Loài vật và môi trường
Chương 4. Tính dục
Chương 5. Chiến tranh và khủng bố
Chương 6. Phá thai
Chương 7. Tự tử và hỗ trợ an tử
Chương 8. Nhân bản vô tính